Mắc nợ người xa lạ

...Chuyến phà thứ 11, tôi quyết định trầm mình. Phà ra gần giữa sông, không do dự tôi bước lại lan can phà, lột chiếc nón có ghi tên họ, địa chỉ để trên đôi dép. Cúi mình chui ra lan can, bỗng bàn tay của người đàn ông níu áo giật tôi lại...

Những năm học khóa sư phạm đầu tiên tại Vị Thanh, tôi được nhiều người biết đến, nhất là các bạn nam. Không đẹp nhưng tôi có khuôn mặt dễ nhìn, mái tóc đen mượt dài quá gối. Trong số bạn bè, tôi có cảm tình đặc biệt với anh, một sinh viên. Anh là người đàn ông lịch lãm và hiểu biết, ân cần, săn sóc tôi. Anh đã cuốn hút tôi. Khi đã là cô giáo trẻ qua một năm phấn trắng bảng đen, với những lần đón đưa hò hẹn, tôi nghĩ mình như đã thuộc về anh, tôi trao cho anh tất cả.

Sau hai tháng, cơ thể thay đổi bằng những lần nôn ọe, tôi hốt hoảng lo sợ, báo anh hay và đặt trọn niềm tin vào anh. Bỗng một ngày không xa, tin anh đã vượt biên như sét đánh ngang đầu. Tôi vô cùng đau đớn, hoảng loạn và không tin dù đó là sự thật. Một mình trơ trọi trên cuộc đời, làm sao lý giải dòng máu tôi mang gốc gác từ đâu. Từ đó, người thân ghét bỏ, bạn bè xa lánh. Thai nhi ngày càng lớn buộc tôi phải nghỉ dạy vì sự khinh miệt của những đồng nghiệp. Đến ngày sắp sinh, bệnh viện là nhà. Không một người thân, sống nhờ vào tình thương của bà con nuôi bệnh. Ngày chuyển dạ, trời cũng thương, sinh một bé trai khôi ngô, mẹ tròn con vuông.

Thuở con gái, chỉ biết đi học, ngoài ra không biết bươn chải, xoay xở, nên khi sinh con đã ba tháng mà chẳng làm ra đồng bạc nào. Tôi đã gieo xấu xa cho gia đình lại ăn bám trong khi gia đình khó khăn. Trước mặt con khát sữa, khóc la... đầu óc tôi điên cuồng tuyệt vọng. Tôi oằn mình trong bấn loạn, ý nghĩ cái chết hiện về. Tôi viết mười lá thư để lại cho cha mẹ, người thân, bạn bè và một lá tôi để lại cho con trai tôi vừa ba tháng tuổi, quyết định giao con lại cho ba tôi đã ngoài 60 tuổi, hai đứa em gái tôi, đứa 10, đứa 8 tuổi, mẹ tôi đi làm xa. Dặn dò mấy em thương yêu, nuôi nấng cháu lúc chị không có nhà.

Sáng đó, người đàn bà nhợt nhạt là tôi mặc chiếc quần vải đen bạc thếch, đi bộ qua phà Cần Thơ, quyết lao mình giữa sông. Không hiểu sao, liên tục phà qua lại mười chuyến tôi vẫn chưa lao mình xuống được. Tiếng sóng vỗ vào mạn phà rầm rầm, tôi nhận ra nước mềm mà cứng, rồi nhìn dòng sông thăm thẳm lòng tôi rờn rợn, ốc nổi đầy mình. Chuyến phà thứ 11, tôi quyết định trầm mình. Phà ra gần giữa sông, không do dự tôi bước lại lan can phà, lột chiếc nón có ghi tên họ, địa chỉ để trên đôi dép. Cúi mình chui ra lan can, bỗng bàn tay của người đàn ông níu áo giật tôi lại...

Bằng đôi mắt dịu dàng, ông nói: “Cháu đừng làm chuyện dại dột, cháu nhìn xuống mỏ bàn phà mà xem, biết bao nhiêu con kiến chạy kiếm ăn, bàn chân người vô tình chà đạp, sống dở chết dở nó vẫn vươn lên tìm sự sống”. Tôi khóc như chưa từng được khóc rồi kể lể sự tình cùng người đàn ông xa lạ. Ông ta bảo: “Đôi mắt cháu hãy hướng về phía trước mà tiến lên”. Thế rồi phà cập bến, tôi cũng không hỏi tên ông ta, ở đâu. Chỉ biết ông về Cà Mau công tác.

Trở về nhà mang ý nghĩ phải làm được mọi thứ, nuôi con khôn lớn, còn mình ra sao thì ra, tôi nhận làm gia công móc khoen bạc, bán thuốc lá dạo, làm bông vải. Rồi đi ở mướn, đi theo gánh hát bán kẹo đậu phộng, hạt dưa, quạt giấy... Tôi còn nhớ lúc đó nghệ sĩ Phượng Mai “đào chánh”, còn nghệ sĩ Phượng Hằng đóng vai “đào con”. Phượng Hằng rảnh rỗi cũng bán thuốc lá, hạt dưa cạnh tôi. Lúc này tôi hiểu: “Cuộc sống tươi đẹp không ngừng cuốn người ta phải hối hả chạy theo”.

Năm con được bốn tuổi, tôi quyết định đưa con về Cần Thơ học mẫu giáo. Tôi được sở giáo dục nhận vào học khóa sư phạm thể dục. Ra trường năm 1983, công tác ở Trường Thới Bình được 12 năm. Nhờ khéo tay, tôi làm hoa vải đi bán kiếm thêm thu nhập. Cuộc sống dè sẻn tạm đủ nuôi con ăn học. Nhưng ý nghĩ sáng tạo chế biến món ăn luôn thôi thúc tôi, như có ma lực đưa tôi đến nghề nữ công gia chánh. Hai năm được cô Triệu Thị Chơi tận tình chỉ dạy, tôi hoàn thiện tay nghề, trở về Cần Thơ, vừa dạy thể dục vừa dạy nữ công gia chánh ở một trường THPT. Năm 2000, tôi chuyển qua công tác tại Trường Đ.T.Đ. đến hôm nay.

Hơn mười năm trong nghề nữ công gia chánh, tôi đã đào tạo nhiều học trò có tay nghề. Dạy nhiều kiểu món ăn Nam bộ cho Việt kiều và người nước ngoài, ra được ba đầu sách viết về món ăn Nam bộ. Điều vui mừng nhất là con trai tôi tốt nghiệp đại học Y khoa, công tác tại TP.HCM. Riêng tôi, qua thời gian dành dụm, cất được căn nhà khang trang.

Thành đạt hôm nay, tôi mắc nợ người đàn ông xa lạ đã cho tôi sự sống, dù chỉ một câu nói cảnh tỉnh đã thay đổi cuộc đời tôi. Tôi mong được gặp lại ông đến nhường nào...

ĐOÀN THỊ (Cần Thơ)